هرگاه هلال ، طوق‌دار باشد از شب دوم است ، واگر سايهء سر خود را در پرتو نور ماه بتوانى مشاهده كنى وتميز دهى از شب سوم به حساب مىرود ؛ إذا تطوّق الهلال فهو لليلتين وإذا رأيت ظلّ رأسك فيه فهو لثلاث . امروزه در هر نقطه از جهان ، هلال رؤيت شود به آسانى مىتوان بين لحظهء غروب آفتاب وماهتاب را محاسبه كرد ، وچنان چه مكث ماه فوق أفق كمتر از 48 دقيقه باشد مىتوان دريافت كه به شب اوّل تعلّق دارد وبه سرتاسر جهان مخابره نمود . افزون بر اين ، رايانه‌ها واينترنت نيز در حل اين مسئله شاينده وتواناست . 9 . از ديدگاه برخى از مباني فقه نور زياد هلال نمىتواند دليل بر شب دوم ويا زيادتر از آن باشد مگر اين كه اطمينان به بيش از يك شبه بودن آن پيدا شود ، چنان كه در ضابطه قبل به آن اشاره كرديم . ضابطهء ديگر پيشوايان دين عليه السّلام در مواردى چون ابرى بودن هوا ودست نيافتن به اوّل ماه از راه‌هاى ديگر ، به محاسبه از اين طريق اشاره كرده‌اند كه مىتوان با گذشتن چهار روز از اوّل ماه سال قبل روز پنجم را روز اوّل ماه جديد اين سال دانست . عمران زعفرانى گويد : قلت لأبي عبد اللّه عليه السّلام إنّ السماء تطبق علينا بالعراق اليومين والثلاثة فأىّ يوم نصوم ؟ قال : انظروا اليوم الّذى صمت من السنة الماضية فعدّ منه